Wim Lowet (Centrum Vlaamse Architectuurarchieven)

    Wat?

    Archieven of collecties worden meestal verpakt in materialen vervaardigd uit papier, karton of kunststof.

    Een belangrijke eigenschap van verpakkingen is de zuurtegraad (pH-gehalte) van het gebruikte materiaal. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt tussen:

    • Zuurvrij: Papier/karton dat geen vrij zuur of zuur reagerende stoffen bevat. Dit wil zeggen dat de pH of zuurtegraad hoger is dan 7. 
    • Gebufferd: Zuurvrij papier/karton waaraan een alkalische reserve is toegevoegd. Daardoor zal de externe verzuring minder gemakkelijk kunnen binnendringen. 
    • Inert: Verpakkingsmateriaal dat een neutrale pH heeft. Meestal gaat het om speciaal vervaardigde conservatiekunststof.1

    De ideale zuurtegraad van het verpakkingsmateriaal varieert naargelang de stukken in je archief en collectie, maar voor het gros van het archiefmateriaal is het aangewezen om zuurvrij materiaal te gebruiken voor de omslagen en dozen. 

    Waarom?

    Verpakkingsmateriaal beschermt je archief en collecties tegen externe schadelijke invloeden zoals licht, luchtvervuiling, vocht, ... De kwaliteit van het verpakkingsmateriaal bepaalt in sterke mate de levensduur van je archief en collectie.

    Omdat papier op termijn altijd te lijden heeft aan verzuring (te zien als vergeling en verbruining, in een later stadium ook een toenemende broosheid van het papier) dient over het algemeen zuurvrij materiaal te worden gebruikt. Dit vertraagt het verzuringsproces aanzienlijk. Let wel, er zijn uitzonderingen! Blauwdrukken vereisen bv. een opslag in inert materiaal.

    Foto’s zijn het resultaat van intense chemische processen en dienen dan weer in inert materiaal te worden bewaard, bv. inert plastic zoals polypropyleen zonder weekmakers.

    Bij twijfel kan je steeds een gespecialiseerde organisatie contacteren.

    Hoe?

    Zuurvrije archiefdozen en omslagen kan je bestellen bij het economaat van het Algemeen Rijksarchief, Ruisbroekstraat 2-6, 1000 Brussel (tel: 02/513.76.80; fax: 02/513.76.81; e-mail: economaat@arch.be). Opgelet: het minimum voor een bestelling is 50 archiefdozen of 250 archiefomslagen.

    Hieronder vind je een lijst van leveranciers van conservatie- en restauratiematerialen:2

    • Cami nv (Belgische verdeler van o.a. Stouls, zuurvrije balgenenveloppen, zuurvrije stofmappen)
    • GMW (voorheen Gabi Kleindorfer, Duitse firma met materiaal voor papierbewaring en -restauratie)
    • Jansen-Wijsmuller & Beuns (o.a. Melinexmappen van Secol, zuurvrije stofmappen, zuurvrij fotoarchiefpapier, fourflaps, melinexstrookjes)
    • La Route du Papier (restauratiematerialen, Smoke Spons, zuurvrije materialen bijv. zijdepapier)
    • Monochrom (o.a. verpakkingen voor fotomateriaal)
    • Antalis (o.a. houtvrije enveloppen, houtvrij gegomd offset papier, zuurvrij karton, verdeler van o.a. Canson, bijv. barrièrepapier)
    • Schrijen (o.a. zuurvrije fasedozen Pyxis)
    • Eurolijsten (o.a. diverse soorten zuurvrij karton, lijsten en materiaal voor inlijsten)
    • Schleiper (Antwerpen, Brussel, Gent, Hasselt; o.a. zuurvrije lijmen)
    • Serac France (melinexmappen in verschillende afmetingen)
    • Atlantis France (duur)
    • Preservation Equipment (o.a. Smoke Spons)
    • Veha Barneveld b.v. (o.a. zuurvrije archiefdozen)
    • BCCM/IHEM Scientific Institute of Public Health (Brussel, schimmelonderzoek – mycology section, kiemgetalmetingen bij schimmelexplosie)
    • 't Kaderke Inlijstatelier - Leopoldlei 9, 2220 Heist-op-den-Berg, 015 24 89 09 (professioneel inlijsten en inlijstmateriaal)
    • Delcorde & Wilberz boekbinderijbenodigdheden - Sleeckxlaan 44, 1030 Schaarbeek, 02 242 74 00
    • Foto Chris Matton - Stationsstraat 45, 8552 Moen, 056 64 56 81 (archiveringshoezen in polyclear (P.P.) vanaf formaat 7x10 cm tot A0 88x123 cm)
    CC BY-SA