Auteur: Het Firmament

    Wat?

    Voor je analoge, digitale en papieren archief gelden grotendeels dezelfde principes op vlak van bewaarruimte. Ben je echter op zoek naar een goede bewaarmethode voor een specifiek type objecten of documenten (zoals bijvoorbeeld audiovisuele collecties, papieren collecties, textiel, …) raadpleeg dan onderstaande tips en links naar enkele uitgebreide handleidingen1.  

    Audiovisueel materiaal 

    Algemene aanbevelingen: Bewaar audiovisueel materiaal rechtopstaand (zoals boeken op een boekenplank), nooit plat. Zorg steeds voor een stevige beschermdoos.  Gebruik bij het labelen een stift met zachte punt en vermijd zo beschadiging van je materiaal. 

    Audio- en videobanden

    DVDs/CDs 

    Foto's

    Algemene aanbevelingen: Bewaar je foto's plat in dozen en vermijd lijm, foto-albums, nietjes, elastiekjes, ... Wil je een foto labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op de foto. 

    Objecten

    Diverse materialen

    Maquettes

    Theaterpoppen

    Papier

    Algemene aanbevelingen:

    • Verwijder elementen die de documenten kunnen beschadigen: paperclips, elastieken, plastieken mapjes, ringmappen, overbodige papieren mappen, vloeipapier, …
    • Documenten die werden samengehouden met schadelijke materialen zoals plastieken mapjes, paperclips en elastieken moeten fysiek verbonden blijven. Neem daarom een groot vel papier (A3), vouw dubbel en berg de documenten daarin op. Ringmappen vervang je door dozen.
    • Controleer wel altijd of de oorspronkelijke verpakking geen informatie bevat die nuttig kan zijn voor de beschrijving van documenten.
    • Bewaar je papier vlak in een kartonnen doos. Indien er niet genoeg ruimte is om grote papieren plat te bewaren, rol ze dan op. Vermijd in alle geval vouwen!
    • Wil je het papier labelen, doe dit dan met een potlood achteraan op het papier.

    Boeken

    Kranten(artikels)

    Papier (inclusief programma's, brochure)

    Papier (grote formaten; affiches, lichtplannen, ...)

    Textiel

    Algemene aanbevelingen: Bewaar je textiel plat in een doos of indien niet voldoende ruimte in opgerolde toestand (m.u.v. kostuums). Vermijd vouwen! Ook plastiek zakken, die vaak gebruikt worden voor kostuums, zijn te vermijden. Daarin blijft het vocht hangen en is het textiel dus extra kwetsbaar.  

    Kostuums

    • AUBAGNAC, G., CHAMPEAUX, A., CHEVALLIER, D., VILLA, A. [et al.], Réflexions sur la présentation de collection textiles, de costumes et d'uniformes, Lyon; Aix-en-Provence: Association générale des conservateurs des collections publiques de France, Section Provence-Alpes-Côte d'Azur, 2006.
    • BOERSMA, F., e.a., Preservation of textile collections, Londen, 2007.
    • CORBIN, G., Les caoutchoucs dans les collections d'art contemporain. Identification et processus de dégradation. Recherche menée dans le
      cadre d'une bourse attribuée par le CNAP et en collaboration avec le CICRP, 2010 - 2011.
    • CORBIN, G., Recherche sur la conservation et la restauration de Foot Soldier (Godzilla) de Kenji Yanobe. Complétée d'une étude sur les mousses polyuréthanes souples, France: ESAA (mémoire), 2007.
    • CORBIN, G., Recherche sur les altérations d’une couche peinte composée de latex, in CRBC, ed. ARAAFU, 2008.
    • CORBIN, G.; COLOMBINI, A.; LEAL, V., Les matériaux en polyuréthane dans les oeuvres d’art: des fortunes diverses. Le cas de la sculpture «Foot Soldier» de Kenji Yanobe, in CeROArt revue électronique, n°2, 2008.
    • GARCIN, E., Roméo et Juliette" de Jean Cocteau. Restauration du costume peint de Juliette, conçu par Jean Hugo, France: INP (mémoire), 2004. X, Conservation du patrimoine et des biens culturels, La Plaine-Saint-Denis: AFNOR, 2011.
    • Instituut Collectie Nederland, Kostuumscollecties. Richtlijnen voor beheer en behoud,  Amsterdam, 1999. 
    • QUINTENS, P., een representatieve selectie theaterkostuums van het theatercollectief Dito’Dito, in Arduin, 9 (mei 2011), pp. 40-53.

    TIPS voor dummies

    • Berg geen vuil textiel op,dit trekt mot en ander ongedierte aan.
    • Bescherm kostuums tegen direct zonlicht of ander sterk licht. Anders worden de vezels broos en breken ze af, en verdwijnen de kleuren.
    • Bewaar textiel nooit in een plastic hoes of zak zonder verluchting, plastic laat geen lucht door. Bij temperatuurwissel kan er binnenin condens ontstaan het vocht kan niet weg, er ontstaat schimmel die het weefsel kan beschadigen.
    • Rol kostuums op zuurvrije rollen of leg ze vlak wanneer er voldoende ruimte is. Dek steeds af of pak in. Vul vouwen op met rolletjes zijdepapier om breuken te voorkomen. Als je de kledingstukken aan kleerhangers of een kledingrek hangt, voorzie dan een degelijke ondersteuning voor elk stuk. Het rek of de kast moet ook voldoende ruim zijn zodat je kreuken en vouwen vermijdt.
    • Hang alle kostuums aan identieke kapstokken. Je zal verbaasd zijn hoeveel ruimte je hiermee wint!
    • Inpakken kan met proper gewassen oude witte katoenen lakens, zuurvrij papier of dozen of zuiver en ademend materiaal als tyvek. Operahuis De Munt maakte een handig patroon om zelf een hoes uit tyvek te maken. Dit kan je opvragen via contact@hetfirmament.be.
    • Hou kasten stofvrij en zorg voor een regelmatige beweging in de kast. Eventuele aanwezige motjes worden gestoord en verplaatsen zich dan.
    • Hang cederhouten blokjes tussen de kostuums in plaats van mottenballen. Dit is goedkoper en milieuvriendelijk. In plaats van jaarlijks de blokjes te vervangen, kan je ze om de drie à vier maanden behandelen met een mix van ceder- en lavendelolie. Spelen in kostuums die lekker ruiken en niet naar mottenballen is aangenamer!
    • Stop bij het ontdekken van motten het textiel in een plastic zak, pers er zoveel mogelijk lucht uit en sluit goed af. Stop het vervolgens twee weken in de diepvries. Laat het daarna langzaam op temperatuur komen, neem de plastic zak onmiddellijk weg en laat verder gewoon opdrogen. Gebruik nooit een haardroger om het proces te versnellen!

    Gebaseerd op tips van restauratrice Maria Springael en An De Mol, kostuumverantwoordelijke van NTGent.

    Vlaggen

    CC BY-SA