11 januari 2017

In juli 2013 kreeg PACKED vzw de opdracht een website te creëren die advies verstrekt over archiefzorg in de kunstensector. Die website werd gerealiseerd in samenwerking met Het Firmament, en met medewerking van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, Archiefbank Vlaanderen, Kunstenpunt, Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa), FARO, Forum voor Amateurkunsten en Resonant. Sinds juni 2014 staat de website online als TRACKS (Toolbox en Richtlijnen voor Archief- en Collectiezorg in de Kunstensector). Na iets meer dan tweeënhalf jaar online, zijn we blij te merken dat de TRACKS-website door de kunstensector intensief wordt gebruikt als online kennisplatform.

In 2016 bereikte de TRACKS-website in totaal 8.327 bezoekers, waarvan er 73,89% nieuw zijn. 65,5% van de bezoeksessies gebeurt vanuit België, 18,6% vanuit Nederland. Onder de bezoekers bevinden zich niet alleen Nederlandstalige bezoekers (76%), maar o.a. ook Engelstalige bezoekers (13%). Er waren in totaal 25.366 paginaweergaven, wat resulteert in 2,29 pagina's per sessie op een totaal van 11.101 sessies.

In vergelijking met 2015 telt het totaal aantal bezoekers op het eerste zicht een terugval: 8.327 (82,7%) i.p.v. 10.070 bezoekers bezochten 25.366 (78,4%) i.p.v. 32.350 pagina's. Deze terugval is een verrassing omdat we met de indiening in de kunstensector van actieplannen voor 2017 een stijging hadden verwacht. 2017 is immers het eerste jaar dat de Vlaamse overheid verwacht dat structureel gesubsidieerde kunstenorganisaties acties m.b.t. archiefzorg in hun actieplan opnemen. Nader onderzoek toont echter aan dat de schijnbaar tegenvallende cijfers moeten worden gerelativeerd.

De lagere totaalcijfers zijn immers vooral te wijten aan een terugval van niet-Nederlandstalige bezoekers. Als we enkel naar de Nederlandstalige bezoeksessies kijken, zien we zelfs een stijging van 7% in 2016. Die is er wel vooral door een toegenomen interesse vanuit Nederland. In België zelf blijft er een daling, maar ze bedraagt amper 5%. Ook de gemiddelde duur van de bezoeksessies blijft vrijwel constant: 2 minuten en 17 seconden in 2016 tegenover 2 minuten en 20 seconden in 2015. November en december waren de topmaanden in 2016. Samen met het toegenomen bezoek stijgt in die maanden ook de gemiddelde duur van een bezoeksessie, naar respectievelijk 2 minuten 51 seconden en 3 minuten 27 seconden. Een mogelijke verklaring daarvoor is de toevoeging van de Basiszorgpagina en de nakende indiendatum van 15 december voor de actieplannen. Topdagen qua sessieduur zijn niet toevallig 8 en 9 december, met gemiddelde sessies van meer dan 7 minuten.

Op de TRACKS-website vind je zowel richtlijnen, tools, praktijkvoorbeelden, activiteiten als nieuwsberichten m.b.t. archiefzorg in de kunstensector. Naast de homepagina en overzichtspagina's m.b.t. richtlijnen, tools en praktijkvoorbeelden, worden vooral pagina's m.b.t. specifieke tools het drukst bezocht. De meeste belangstelling gaat naar tools i.v.m. de ordening van het archief, de naamgeving van mappen en bestanden, verpakkingsmaterialen en back-ups. Ook het meest bekeken praktijkvoorbeeld heeft betrekking op de ordening van een archief. Daaruit blijkt duidelijk dat de grootste aandacht in de kunstensector nog steeds gaat naar een aantal zeer elementaire handelingen met betrekking tot archiefzorg, en dat er (voorlopig?) minder aandacht is voor bv. acties in functie van het toegankelijk maken van de bewaarde archieven.

Het aantal nieuwsberichten dat we in 2016 op de TRACKS-website hebben geplaatst is iets hoger dan de voorbije jaren: 26 i.p.v. 25 in 2015 en 18 in 2014. Het valt op dat nieuwsberichten niet de populairste pagina's zijn, maar dat bezoekers ervan ze wel zorgvuldig lezen. Men spendeert immers gemiddeld meer dan 4 minuten aan de 10 meestbekeken nieuwsberichten. Zowel de publicatie van het aantal tools, praktijkvoorbeelden als activiteiten is in 2016 daarentegen gedaald ten opzichte van de voorbije jaren: 3 tools (tegenover 4 in 2015 en 30 in 2014), 3 praktijkvoorbeelden (tegenover 5 in 2015 en 12 in 2014) en 2 nieuwe en 1 herwerkte activiteit (tegenover 9 in 2015 en 8 in 2014). Er zijn in 2016 geen nieuwe richtlijnen op de TRACKS-website gepubliceerd. Een belangrijke toevoeging in 2016 was wel de Basiszorgpagina die voor iedere basiszorgrichtlijn verwachte resultaten en indicatoren opsomt.

De terugval van het aantal gepubliceerde richtlijnen en tools is vanzelfsprekend, omdat hun aantal niet even sterk kan blijven stijgen eens een bepaalde hoeveelheid online staat. Dat er minder praktijkvoorbeelden en activiteiten zijn gepubliceerd, betekent niet dat er minder hard gewerkt is dan voordien. Een aantal pilootprojecten konden niet tijdig worden afgewerkt om ze in 2016 nog als praktijkvoorbeeld te kunnen publiceren. Bovendien was er door de langdurige afwezigheid van een medewerker ook minder tijd beschikbaar om online te rapporteren over de brede waaier van activiteiten.

Het blijft uiteraard gissen naar de redenen waarom in 2016 iets minder mensen vanuit België de TRACKS-website bezochten. Misschien is de afgelopen tweeënhalf jaar de kennis over archiefzorg in de kunstensector sterk gestegen? Is er te weinig nieuwe content op de TRACKS-website gepubliceerd? We hopen alvast dat de sterke laatste maanden van 2016 een indicatie zijn dat de nieuwsgierigheid binnen de kunstensector naar archiefzorg en TRACKS niet is verminderd. Gezien de lichte terugval zullen we in 2017 een extra inspanning leveren om meer nieuwe content online te plaatsen. Ook zullen we in het kader van een project over podiumkunsten in samenwerking met o.a. Wikimedia België meer aandacht besteden aan het toegankelijk maken van archieven uit de kunstensector. Bovendien zullen we het gebruik van de PACKED-website blijven evalueren. Gebruikers ervan zijn steeds welkom om hun feedback over de website te bezorgen via info@projecttracks.be.